Wat is NAH?
Niet‑aangeboren hersenletsel (NAH) betekent dat er hersenschade is opgetreden na de geboorte – bijvoorbeeld door een ongeval, beroerte (CVA), zuurstoftekort of infectie.
In Nederland is van 861.700 mensen bekend dat zij een aandoening hebben die kan leiden tot niet-aangeboren hersenletsel (bron: Hersenstichting).
Een belangrijk kenmerk is de ‘breuk in de levenslijn’: het leven vóór en ná het hersenletsel voelt heel anders. Mensen moeten veel opnieuw leren, houvast zoeken en hun dagelijks leven herinrichten.
Oorzaken van NAH
- Traumatisch (door externe impact): zoals een val, verkeersongeluk, klap op het hoofd of schedelbreuk.
- Niet‑traumatisch (interne oorzaak): bijvoorbeeld door een TIA, beroerte (herseninfarct of -bloeding), hartstilstand, zuurstofgebrek, tumor of infectie.
Gevolgen van NAH
NAH heeft vaak zichtbare én onzichtbare gevolgen, die op alle levensgebieden invloed hebben. Zowel lichamelijk als cognitief en emotioneel, zoals:
- Verlamming, spierzwakte, epilepsie, incontinentie
- Spraak- of taalproblemen (afasie of dysatrie)
- Moeite met lopen of evenwicht
- Problemen met zintuigen zoals zicht en gehoor.
- Vermoeidheid: fysieke en mentale overbelasting, waarbij rust weinig effect heeft
- Vergeetachtigheid en concentratieproblemen.
- Overprikkeling: moeite met drukke ruimtes, licht, geluid, geur.
- Gedragsveranderingen: prikkelbaarheid, angst, gebrek aan initiatief.
Sociale impact
NAH kan spanningen veroorzaken in relaties, werk en gezin. Naasten ervaren soms emotionele belasting, bijvoorbeeld bij mantelzorg.
Er is een vaak een verlies van zelfredzaamheid, ook depressieve stemmingen, overmatige vrolijkheid of social ongepast gedrag komt voor.
Waarom de omgeving het soms niet begrijpt
Omdat veel gevolgen niet zichtbaar zijn — zoals vermoeidheid, concentratieverlies en overprikkeling — wordt het effect van NAH vaak onderschat. Ook kleine ongevalletjes zonder acuut letsel kunnen later klachten geven.
Wat helpt bij NAH?
- Herkenning en erkenning: weten dat klachten horen bij NAH, helpt bij begrip voor jezelf en je omgeving.
- Begeleiding en zorg: revalidatie, geheugen- en prikkelverwerkingstrainingen helpen je greep te krijgen op het dagelijks leven.
- Netwerk en ondersteuning: steun van naasten en lotgenoten helpen bij herstel en het leren omgaan met de gevolgen.
Samengevat
NAH is hersenschade die mensen na de geboorte oplopen, met diepe impact op lichaam, emoties, denken en het leven zelf. Niet alleen de persoon met NAH, maar ook de naasten en omgeving hebben ondersteuning nodig. Herkenning, goede zorg en het delen van ervaringen zijn essentieel.
Zit je met een vraag over hersenletsel?
Contactformulier
Vul onderstaand formulier in. Binnen 2 werkdagen* wordt er contact met je opgenomen.Privacy
Breinlijn gaat uiteraard zorgvuldig en volgens geldende richtlijnen met je gegevens om. Zie hier onze privacyverklaring.
*
Gebruiker: Door op de knop ‘versturen’ te klikken’ ga ik ermee akkoord dat Breinlijn de door mij ingevulde (medische) gegevens deelt met het regioteam in mijn postcodegebied. Zij kunnen mijn vraag beantwoorden of doorsturen naar een passende zorgverlener die contact met mij mag opnemen.
**
Naaste: Door op de knop ‘versturen’ te klikken’ verklaar ik dat de persoon over wie ik deze vraag stel mij toestemming heeft gegeven om dit formulier in te dienen en de (medische) gegevens te delen. Deze persoon weet dat het regioteam in zijn/haar postcodegebied de vraag kan beantwoorden of – indien nodig – kan doorsturen naar een passende zorgverlener die contact mag opnemen.
***
(zorg)professional: Door op de knop ‘versturen’ te klikken’ verklaar ik dat mijn cliënt toestemming heeft gegeven om deze vraag in te dienen en de (medische) gegevens te delen. Mijn cliënt weet dat het regioteam in zijn/haar postcodegebied de vraag kan beantwoorden of – indien nodig – kan doorsturen naar een passende zorgverlener die contact mag opnemen.